Overheid mag risico digitale ontoegankelijkheid niet afwentelen op burger

Wanneer een digitale procedure onveilig of ontoegankelijk is, mag de burger daarvan niet de dupe worden. Ook al is een vergunninghouder zelf verantwoordelijk voor het naleven van de voorwaarden, dat ontslaat dat de overheid niet van de plicht om de burger daartoe in staat te stellen. Nu digitale dienstverlening steeds belangrijker wordt, doet de overheid er goed aan om ondeugdelijke of verwarrende procedures te verbeteren. Dit volgt uit een uitspraak op 27 mei 2014 door de Rechtbank Den Haag in een geschil over een ten onrechte opgelegde parkeerboete. De gemeente Den Haag (verweerder) had deze opgelegd omdat volgens haar de klager (eiser) niet had voldaan aan de gebruiksvoorwaarden voor de parkeervergunning. Dat zijn er twee: de vergunningspas moet zichtbaar in de auto zijn aangebracht, en in werking zijn gesteld door het aanmelden via internet (of telefoon). Aan die tweede voorwaarde was volgens de gemeente niet voldaan, en een niet aangemelde pas wordt beschouwd als parkeren zonder vergunning. Vandaar dat de gemeente het bezwaar tegen de boete afwees, waarop klager in beroep ging bij de rechtbank. Dat de pas niet zou zijn aangemeld was volgens eiser niet zijn schuld. Tussen het inloggen als gebruiker en het aanmelden van de pas verscheen een waarschuwing dat het certificaat was verlopen. Indachtig het advies om alleen veilig te internetten, had klager de procedure afgebroken. Na opnieuw inloggen en het toch maar negeren van deze waarschuwing verkeerde klager in de veronderstelling dat de pas was aangemeld. Volgens klager schort er meer aan deze procedure: deze voldoet niet aan minimale toegankelijkheidseisen en is nodeloos ingewikkeld. Zo bleek pas bij het uitloggen dat de aanmelding niet...

Drempelvrij.nl op de bres voor toegankelijke digitale overheid en participatiesamenleving

Willen de digitale overheid en de participatiesamenleving een succes worden, dan moeten de digitale diensten en voorzieningen aan minimale toegankelijkheidsvoorwaarden voldoen. Daarom dienen gemeenteraden dit een prominente plaats geven in de komende raadsprogramma’s en collegeakkoorden. Sinds 2004 zet Stichting Waarmerk drempelvrij.nl zich in voor digitale toegankelijkheid van de overheid. Nu burgers steeds afhankelijker worden van digitale dienstverlening en de participatiesamenleving steeds meer van burgers vraagt, zijn nieuwe spelregels voor de contacten tussen burger en overheid noodzakelijk. Daarom heeft stichting haar dienstenpakket verbreed. Dat bestaat allereerst uit een gestroomlijnde Waarmerkregeling waarmee overheden de toegankelijkheid van hun website objectief kunnen aantonen. Daarnaast is een Toegankelijkheidsregister in ontwikkeling waarin ontwerpers, bouwers en adviseurs worden opgenomen die aantoonbaar hebben bijgedragen aan toegankelijke digitale diensten. Ten slotte introduceert de stichting een Burgertoets waarmee gebruikers van digitale diensten en bezoekers van websites kunnen aangeven wat er vanuit hun perspectief schort aan de aangeboden diensten en hoe dat beter kan. De statuten en naam van de stichting zijn inmiddels aangepast aan de bredere doelstelling. Digitale dienstverlening wordt menens Burgers hebben recht op een toegankelijke digitale overheid. Daarom moeten overheidswebsites aantoonbaar voldoen aan minimale eisen van toegankelijkheid volgens internationale normen. Dat geldt te meer nu digitale dienstverlening de laatste jaren steeds belangrijker is geworden. Volgens de kabinetsplannen zal dit in 2017 de normale vorm van contact zijn. Ook stellen internationale verdragen en Europese regelingen eisen aan publieke digitale dienstverlening. Verder leidt de decentralisatie van rijkstaken op het gebied van zorg, onderwijs en werkgelegenheid ertoe dat burgers steeds afhankelijker worden van lokale dienstverlening. Ten slotte veronderstelt de door het kabinet beleden participatiesamenleving dat burgers meedoen. Daar moeten ze...

Open discussie gewenst over taak, samenstelling en werkwijze (bewonersgeleding) ORS

Taak De Omgevingsraad Schiphol (ORS) heeft als doel de ontwikkeling van Schiphol in te bedden in de omgeving. Daaruit volgt een tweeledige taak: draagvlak verwerven en belangenbehartiging ondersteunen. Hoewel dat twee kanten van eenzelfde medaille zijn, hoeven deze taken niet per se samen te vallen. De eerste vraagt een managementaanpak met top down benadering, de tweede een participatieaanpak met bottom up benadering. De top down benadering legt de nadruk op sturing en eenheid, de bottom up benadering legt de nadruk op openheid en variëteit. Om succesvol te zijn moeten organisatieperspectief en burgerperspectief onderling worden verbonden. De vraag is of opzet en inrichting van de ORS daarin voorziet. Cluster ZuidWest heeft twijfels en bepleit een open discussie over samenstelling en werkwijze van de bewonersgeleding in de ORS. Samenstelling Bijzonder is dat bewoners een eigen vertegenwoordiging hebben in de CROS en de Alderstafel en dat in de ORS deze wordt voortgezet. De bewonersgeleding ORS is evenwel opgezet als een traditionele vorm van burgerparticipatie, met het accent op legitimiteit en consensus. Dat leidt tot een omslachtige ‘verkiezingsprocedure’. Bewonersgroepen die aan bepaalde eisen voldoen kunnen zich registreren, maar de vertegenwoordigers worden in feite via coöptatie aangewezen. Het Clustervertegenwoordigers-overleg i.o. moet allerlei lastige beslissingen nemen: of kandidaten voldoen aan het profiel, wie een cluster vertegenwoordigt indien er niet voldoende achterbanorganisaties zijn, hoe meerderheden worden bepaald met zeer diverse organisaties, etc. Kandidaat-clustervertegenwoordigers moeten voldoen aan een overdreven profiel dat niet in verhouding staat tot de invloed van de functie, zich houden aan een gedragscode die hen monddood maakt en enkele reglementen ondertekenen die gericht zijn op disciplinering. Het gevaar is niet denkbeeldig dat weinigen zich...

Openbare discussie over ontwikkeling Schiphol

Het Oegstgeester burgerinitiatief Genoeg Vluchten is erin geslaagd het probleem van de geluidsoverlast op de lokale politieke agenda te krijgen en te houden. Zo heeft gemeenteraad van Oegstgeest onlangs besloten de geplande bezuinigingen op CROS en Geluidsnet te schrappen, zodat de belangenbehartiging in stand blijft. Verschillende politieke partijen besteden aandacht aan deze kwestie in hun verkiezingsprogramma’s 2014-2018. Hoewel er landelijk resultaten zijn geboekt met het beteugelen van de ontwikkeling van Schiphol, valt de hinderbeperking die onze regio was beloofd tegen. Daar komt bij de dreiging van een tweede Kaagbaan, waardoor het vliegverkeer boven onze regio in de toekomst zal toenemen. Het probleem is dus nog niet van de baan! Volgend jaar wordt er een nieuwe Omgevingsraad Schiphol ingesteld, die in de plaats komt van huidige twee adviesorganen: de Commissie Regionaal Overleg Schiphol (CROS) en de Alderstafel. Die ORS krijgt een gekozen zelfstandige bewonersdelegatie. Om het Oegstgeester belang goed te behartigen, gaat het uit het burgerinitiatief voortgekomen Platform OZZV de samenwerking met de andere bewonersorganisaties in de Leidse Regio & de Duin- en Bollenstreek intensiveren. Op 14 november 2013 vond er in de raadzaal van het gemeentehuis een presentatie plaats over invoering van het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NHHS) en de oprichting van de Omgevingsraad Schiphol (ORS). Presentatie Matt Poelmans, CROS-bewonersvertgegenwoordiger Verdere informatie op...

Laatste kans voor een burgergerichte overheid

Er gaapt een gat tussen ambitie en realisatie van de e-Overheid. Om dat te overbruggen is tweeërlei samenwerking nodig: binnen de overheid, en tussen overheid & burger. Gebeurt dat niet, dan is een burgergerichte overheid gedoemd te mislukken. Dat valt af te leiden uit drie onlangs verschenen publicaties over digitale overheidsdienstverlening. Een gemeenschappelijke Burgervisie 2.0 is de sleutel.   Burgerperspectief Het motto van Overheidsloket 2000, het eerste programma van wat destijds nog niet de Elektronische Overheid heette was “Denken en werken vanuit de burger”. Het wilde daarmee in 1997 uitdrukken dat je bij veranderingen niet moet uitgaan van je eigen organisatie, maar vanuit de burger (klant/gebruiker). Omdat dit burgerperspectief door iedere organisatie zelf werd ingevuld, heeft in 2005 het toenmalige Forum Burger@Overheid de BurgerServiceCode bedacht. Doel: de ambities van de overheid en de verwachtingen van burgers op elkaar afstemmen. Deze gedragscode bevat 10 kwaliteitsnormen die kunnen gelden als ontwerpeisen vooraf en evaluatiecriteria achteraf. Als ontwerpeisen zijn de normen opgenomen in de Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA). Helaas is dat geen garantie gebleken dat ze steeds worden toegepast. Dat is ook de belangrijkste verklaring waarom het gebruik van digitale diensten achterblijft bij het aanbod. Tussen droom en daad staan immers wetten in de weg, en praktische bezwaren. Dat de overheid ermee worstelt om het burgerperspectief leidend laten zijn, laten drie onlangs kort na elkaar verschenen publicaties zien.   Visiebrief Digitale Overheid 2017 (BZK) Met zijn Visiebrief Digitale Overheid 2017 doet minister Plasterk van BZK een nieuwe poging om de e-Overheid een impuls te geven. Hij beperkt zich daarbij overigens tot de overheid in strikte zin (dus niet de gehele publieke...

“Versoepelen Webrichtlijnen is het probleem wegdefiniëren”

Freek Blankena 27 mrt 2013 Er moet niet minder maar juist méér druk komen op naleving van de webrichtlijnen door overheidsorganisaties. Dat stellen organisaties van mensen met een handicap en de Stichting Waarmerk drempelvrij. Versoepeling zonder toetsing De organisaties roeren zich naar aanleiding van het naderende Kameroverleg (op 3 april) over minister Plasterks besluit ‘pragmatischer’ om te gaan met de verplichting voor overheidsorganisaties om te voldoen aan een basisset van de officiële webrichtlijnen. Die regels betreffen de toegankelijkheid in brede zin van websites. Plasterk wil het meer aan gemeenten overlaten of zij volledig willen voldoen aan die regels, volgens het principe ‘pas-toe-of-leg-uit’. Onafhankelijke toetsing via het Waarmerk drempelvrij zou niet meer verplicht zijn. Maar de genoemde organisaties willen juist een strakker regime rond de webrichtlijnen. Het kan best “We zijn er nu tien jaar mee bezig geweest”, stelt vice-voorzitter Matt Poelmans van de Stichting Waarmerk Drempelvrij (SWD). “En het kan wel, als je het wilt. Er zijn zo’n honderd gemeenten die er wel aan voldoen.” SWD pleit voor verplichting van de drempelvrij-toets én sanctionering; die was er tot dusver nog niet. Poelmans ziet verwarring over de eisen waaraan de publieke sector nu moet voldoen en verspilling doordat overbodige nieuwe instrumenten hun intrede doen. Dat Plasterk de toepassing van de webrichtlijnen pragmatischer wil maken, wil er bij hem niet in. “Het is het probleem wegdefiniëren.” Deadline stellen De Oogvereniging, de Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Nederland, MaculaDegeneratie Vereniging Nederland, Retina Nederland, Platform VG, de belangenorganisaties voor doven en slechthorenden, de koepel van ouderenorganisaties CSO en Seniorweb vragen de Tweede Kamer in een gezamenlijke brief een deadline vast te stellen waarbinnen...